Bir molanın amacı olmak zorunda değil
Bir kuyruk, bekleme odası veya geciken bir yolculuk, planlamadığınız bir boş zaman yaratabilir. Telefonunuzu kontrol edebilir, bir konuşmayı zihninizde prova edebilir, gecikme konusunda endişelenebilir veya boşluğa dalabilirsiniz. Bu tepkilerin hiçbirinin mutlaka düzeltilmesi gerekmez. Bekleme zamanını kişisel gelişim fırsatına dönüştürmek zorunda değilsiniz.
İsterseniz kısa bir düşünme molası size biraz yön verebilir. Kitap okumak, sohbet etmek, pratik bir işle ilgilenmek veya hiçbir şey yapmamak da seçenekler arasındadır. Yararlı soru “Bu zamanı nasıl verimli hâle getiririm?” değil, “Bu bekleyişi benim için ne daha katlanılabilir kılar?” olabilir. Yanıtınız günden güne değişebilir.
NHS, farkındalığı o andaki düşüncelere, duygulara, bedensel duyumlara ve çevreye dikkat etmek olarak açıklar. Bunun iyi oluşu destekleyebileceğini, ancak herkes için uygun olmadığını; bazı kişilerin bunu yararsız bulabileceğini veya daha kötü hissedebileceğini belirtir. Aşağıdaki öneriler isteğe bağlı, eğitsel fikirlerdir; tedavi veya tanı değildir.
Nasıl bir mola istediğinizi seçin
Bir öneri seçmeden önce içinde bulunduğunuz durumun sizden ne gerektirdiğini düşünün. Yorgunsanız dikkatinizi içe çevirmek başka bir görev gibi gelebilir. Bir randevu için bekliyorsanız sakinleşmeye çalışmaktan çok bir soru hazırlamak önemli olabilir. Birine bakım veriyorsanız dikkatinizi onun üzerinde tutmanız gerekebilir.
- Dinlenme: Kendinize bir görev vermeden oturun veya ayakta durun ya da tanıdık bir şey dinleyin.
- Çevreye yönelme: Olan bitene karşı uyanık kalırken odanın ya da sokağın birkaç özelliğini fark edin.
- Hazırlık: Unutmak istemediğiniz bir soruyu veya ayrıntıyı not edin.
- Bağ kurma: Uygun ve mümkünse güvendiğiniz birine mesaj gönderin veya yanınızdaki kişiyle konuşun.
- Dikkatinizi başka yere verme: Okuyun, oyun oynayın, bulmaca çözün veya müzik dinleyin.
- Pozisyon değiştirme: Bedeniniz ve ortam izin veriyorsa esneyin, ağırlığınızı diğer ayağınıza verin veya kısa bir yürüyüş yapın.
Bu seçenekler arasında bir üstünlük sıralaması yoktur. NHS, iyi oluş için bağ kurmak ve ana dikkat etmek gibi çeşitli yaklaşımlar sıralar. Bu, beklerken bunlardan herhangi birini uygulamanız gerektiği veya her seçeneğin herkes için erişilebilir ya da yararlı olacağı anlamına gelmez.
İsteğe bağlı kısa soru listesi
Bu liste, geçerliliği sınanmış bir egzersiz veya reçete değil, örnek bir editoryal çalışma sayfasıdır. Listenin tamamını uygulamak yerine bir soru seçin. Yanıtı sessizce düşünebilir, tarafsız bir ifade yazabilir veya yanıtlamadan önce durabilirsiniz.
- Neredeyim? Bir renk veya şekli, dinlemek rahat geliyorsa bir sesi fark edin. Çevrenizde olup bitene yanıt verebilmek için dikkatinizin bir bölümünü ayırın.
- Ne oluyor? Durumu basitçe tarif edin: “Bir haber bekliyorum” veya “Oda kalabalık.” Nasıl hissetmeniz gerektiğine karar vermeniz gerekmez.
- Aklımda ne var? Dikkatinizi çeken bir düşünce varsa onu “planlama”, “tekrar tekrar düşünme” veya “endişelenme” diye adlandırabilirsiniz. Onu şimdi çözmeniz gerekmez.
- Şu anda neye ihtiyacım var? Bilgiye, teselliye, mahremiyete, dikkatinizi dağıtmaya, birinin size eşlik etmesine veya ek bir görevle uğraşmamaya ihtiyaç duyup duymadığınızı düşünün.
- Hangi seçeneğim var? Haber isteyebilir, kitabınıza dönebilir, pozisyon değiştirebilir, daha sonra bakmak üzere not alabilir veya bunların hiçbirini seçmeyebilirsiniz.
Örneğin kuyrukta bekleyen biri bir tabelayı fark edebilir, zor bir konuşmayı zihninde prova ettiğini anlayabilir ve o konuşmayı daha sonraya bırakmaya karar verebilir. Başka biri ilk soruyu rahatsız edici bulup çalışma sayfasını kenara koyabilir. Her iki tepki de kabul edilebilir.
NHS, farkındalığın düşünceleri yok etmek anlamına gelmediğini belirtir. Bir düşünceyi adlandırmak bazı kişilerin o düşünceyle arasına biraz mesafe koymasına yardımcı olabilir; ancak bu, endişenin hafifleyeceği veya bir sorunun çözüleceği anlamına gelmez.
Mahremiyetinizi ve dikkatinizi koruyun
Bekleme odaları ve kuyruklar genellikle özel alanlar değildir. Birisi telefon ekranınızı veya not defterinizi görebilir; ortak kullanılan bir cihaz yazdıklarınızı saklayabilir. Düşünceniz hassassa onu zihninizde tutmayı, “daha sonra sorulacak soru” gibi tarafsız bir ifade kullanmayı veya not almak için özel bir yere geçmeyi beklemeyi düşünebilirsiniz. Bir uygulama kullanıyorsanız bildirim, saklama ve paylaşım ayarlarının ihtiyaçlarınıza uygun olup olmadığını kontrol edin. Kâğıda yazdığınız bir notu da kaldırabilir veya atabilirsiniz.
Dikkatinizi çevrenizde olup bitene verebilecek durumda tutun. Araç kullanırken, karşıdan karşıya geçerken, bilmediğiniz bir yerde yön bulurken, bir çocuğu gözetirken veya acil talimatlara yanıt verirken düşünme molası uygun bir seçim değildir. Bekleme odasında adınızın söylenmesini duyacak veya erişilebilir bir bildirimi görecek kadar dikkatli olun. Nasıl çağrılacağınızdan emin değilseniz personele sorun; bir soru listesi, bilgi veya desteğin yerini tutmaz.
Dikkatinizi dağıtmayı da biraz düşünün. Ekranda içeriklere bakmak keyifli olabilir; ancak rahatsız edici içerikler veya sürekli güncellemeler, zaten baskı altındayken hoşunuza gitmeyebilir. Bir yazı, tanıdık bir oyun veya bir ses kaydı seçip sonrasında yeniden değerlendirebilirsiniz. Örnek bir sınır olarak bir şarkıdan sonra durmayı deneyebilirsiniz; zorunlu bir süre yoktur ve dikkatinizi dağıtan şeyle süre belirlemeden ilgilenmek size daha uygun olabilir.
İçe dönmek uygun olmadığında
Sessizce dikkat etmek rahatsız edici olabilir. Durmak, sıkıntı veren düşünce veya anıları öne çıkarabilir ya da ağrıyı ve diğer duyumları görmezden gelmeyi zorlaştırabilir. Bazı kişiler bedenlerine odaklanmak istemez; bazıları da gürültülü, erişilemez veya güvensiz bir ortamda bulunabilir. Bir uygulamanın değerli olması için rahatsızlığa katlanmak zorunda değilsiniz.
İsterseniz dikkatinizi dışarıya yönlendirin: Bir tabela okuyun, tanıdık bir nesne arayın, uygun bir ses seviyesinde podcast dinleyin veya sıradan bir işe odaklanın. Güvendiğiniz biriyle iletişime geçebilir, mümkünse başka bir yere geçebilir veya uygun bir kişiden yardım isteyebilirsiniz. Gözlerinizi açık tutabilir ya da dikkatinizi dağıtmak için tanıdık bir etkinlik seçebilirsiniz. Egzersizi tamamen bırakmanız da sorun değildir.
Sıkıntı yoğun veya kalıcıysa yaşadıklarınızı nitelikli bir uzmanla konuşmayı düşünebilirsiniz. Acil bir tehlikeyle karşı karşıyaysanız bulunduğunuz yere uygun acil yardıma başvurun. Bu yazı koşullarınızı değerlendiremez veya hangi yaklaşımın sizin için güvenli olduğunu belirleyemez.
Uygulamalı örnek: Randevu için beklemek
Bu senaryo örnektir; gerçek bir kişinin anlatımı veya klinik öneri değildir. Ne kadar bekleyeceğinizi bilmeden bir randevuya erken geldiğinizi düşünün. İş e-postalarınızı kontrol etmek yorucu geliyor, ancak gözlerinizi kapatmak da rahatsız edici. Hedefinizi sakinleşmek olarak belirlemek yerine, personelin talimatlarını takip edebilecek şekilde zamanı geçirmeye karar veriyorsunuz.
- Nasıl çağrılacağınızı kontrol eder, kurum mesaj gönderirse diye telefonunuzu elinizin altında tutarsınız.
- Randevuda soracağınız bir soruyu, birinin kısaca görmesinden rahatsız olmayacağınız ifadelerle yazarsınız.
- Duyuruları hâlâ duyabileceğiniz bir ses seviyesinde tanıdık bir ses kaydı seçersiniz. Duyurular sizin için erişilebilir değilse haber verilmesi için başka bir yol ayarlarsınız.
- Bir pencereyi ve sandalyeyi fark edersiniz. Randevuyla ilgili bir endişe belirir; onu tartışarak uzaklaştırmaya çalışmadan içinizden “prova yapıyorum” diye adlandırırsınız.
- Bir süre sonra soru üzerinde düşünmek iş gibi gelmeye başlar. Durur ve bunun yerine konuyla ilgisiz bir şey okursunuz.
Buradaki amaç belirli bir duygu yaratmak değildir. Örnek, bir kişinin hazırlanırken mahremiyetini nasıl koruyabileceğini ve yön değiştirmeyi başarısızlık saymadan seçimini nasıl değiştirebileceğini gösterir. Başka biri haber isteyebilir, yanındaki kişiyle konuşabilir, oyun oynayabilir, uygunsa bir şeyler yiyebilir veya yalnızca bekleyebilir. Seçim; maliyete, erişime, enerjiye ve ortamın kurallarına bağlı olabilir.
Okurların sık sorduğu sorular
Bekleme zamanımı verimli kullanmak zorunda mıyım?
Hayır. Dinlenmek ve belirli bir şeyle uğraşmadan durmak da geçerli seçimlerdir. Bir molayı haklı çıkarmak için içgörü edinmeniz veya bir görevi tamamlamanız gerekmez.
Düşünmeyi durduramazsam ne olur?
Zihninizi boşaltmanız gerekmez. Düşünmenin sürdüğünü fark edebilir, somut bir etkinliğe yönelebilir veya soruyla uğraşmayı bırakabilirsiniz. Kendi başınıza yaptığınız düşünme çalışmaları tekrar tekrar belirgin sıkıntı yaratıyorsa bunlardan kaçınmayı ve deneyiminizi uygun bir uzmanla konuşmayı düşünebilirsiniz.
Buna farkındalık demeden yapabilir miyim?
Evet. Buna fark etme, durumu değerlendirme diyebilir veya hiçbir ad vermeyebilirsiniz. Etiketten çok, etkinliğin isteğe bağlı ve sizin için uygulanabilir olup olmadığı önemlidir.
Beklemeye kızgınsam ne yapmalıyım?
Pratik bir yanıtı değerlendirin: Belirtilen süreci kontrol edin, haber isteyin, gecikmeden etkilenen biriyle iletişime geçin veya mümkünse bir planı yeniden düzenleyin. Düşünme molası isteğe bağlıdır; meşru bir bilgi veya adil muamele talebinin yerini almamalıdır.
Bir dahaki sefere küçük bir seçenek listesi hazırlayın
Önceden plan yapmak size uygunsa üç olasılık seçin: pratik bir seçenek, tanıdık bir dikkat dağıtma yolu ve bir dinlenme biçimi. Örnek bir liste “Bir soru yaz, kısa bir yazı oku veya kendine görev vermeden otur” olabilir. Listeyi kişisel bilgilerinizi göstermeden erişebileceğiniz bir yerde bulundurun. Seçenekleri görme, işitme, hareket, enerji, dil ve kaynaklarınıza göre uyarlayın; bir şey satın almanız veya uygulama kullanmanız gerekmez.
Bir sonraki bekleyişinizde, düşündüğünüz seçeneğin ortam için güvenli olup olmadığını kontrol edin. İçe dönük dikkat, dışa dönük dikkat, eylem veya dinlenmeden hangisini istediğinize karar verin. Ardından bırakması kolay bir şey seçin veya hiçbir şey seçmeyin. Durum değişirse fikrinizi değiştirebilirsiniz. Amaç her boşluğu doldurmak değil, kendinize seçenekler sunmaktır.